booked.net booked.net booked.net booked.net


/ Տնտեսություն / Հայաստանի տնտեսությունը նստած է հանքարդյունաբերության ասեղի վրա

Հայաստանի տնտեսությունը նստած է հանքարդյունաբերության ասեղի վրա



Լրահոս

«Բարսելոնան» վերջին րոպեին փրկվեց պարտությունից
21.09.2021 | 1:06   ***
«Բարսելոնան» վերջին րոպեին փրկվեց պարտությունից
ՀԱՀ-ում մեղուների խայթոցից Կարմիր գրքի ավելի քան 60 պինգվին է մահացել
21.09.2021 | 0:54   ***
ՀԱՀ-ում մեղուների խայթոցից Կարմիր գրքի ավելի քան 60 պինգվին է մահացել
ArmnewsOnline TV Youtube chanel
«Նապոլիի» չորրորդ հաղթանակն ու առաջին տեղը
21.09.2021 | 0:47   ***
«Նապոլիի» չորրորդ հաղթանակն ու առաջին տեղը
ԱՄՆ-ը մտադիր չէ դուրս գալ AUKUS-ից ՝ համաձայնագրին Ֆրանսիայի արձագանքից հետո
21.09.2021 | 0:39   ***
ԱՄՆ-ը մտադիր չէ դուրս գալ AUKUS-ից ՝ համաձայնագրին Ֆրանսիայի արձագանքի...
Չինաստանում երեխաների համար TikTok դիտելու ժամանակը սահմանափակել են մինչեւ օրական 40 րոպե
21.09.2021 | 0:29   ***
Չինաստանում երեխաների համար TikTok դիտելու ժամանակը սահմանափակել են մի...
ՃՏՊ Կիևյան և Հալաբյան փողոցների խաչմերուկում
21.09.2021 | 0:18   ***
ՃՏՊ Կիևյան և Հալաբյան փողոցների խաչմերուկում
Ադելը հաստատել է սիրավեպը սպորտային գործակալի հետ
21.09.2021 | 0:13   ***
Ադելը հաստատել է սիրավեպը սպորտային գործակալի հետ
Աշխարհը շարժվում է դեպի աղետ․ Գուտերեշ
21.09.2021 | 0:04   ***
Աշխարհը շարժվում է դեպի աղետ․ Գուտերեշ
ԱՄՆ-ն հարված է հասցրել Սիրիայում «Ալ Քաիդայի» առաջնորդներից մեկին
20.09.2021 | 23:51   ***
ԱՄՆ-ն հարված է հասցրել Սիրիայում «Ալ Քաիդայի» առաջնորդներից մեկին
Գլխավոր զենքը, որով մեզ ջախջախեց Ադրբեջանը՝ ռուսական զենքն էր, ինչու դրա մասին չի խոսում մեր ընդդիմությունը
20.09.2021 | 23:43   ***
Գլխավոր զենքը, որով մեզ ջախջախեց Ադրբեջանը՝ ռուսական զենքն էր, ինչու դ...
Բայդենը Մակրոնի հետ խոսելու հնարավորություն է խնդրել
20.09.2021 | 23:33   ***
Բայդենը Մակրոնի հետ խոսելու հնարավորություն է խնդրել
ԼՂ հակամարտությունը դեռ պետք է կարգավորվի, իսկ Արցախի կարգավիճակի հարցում հստակություն լինի. ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպան
20.09.2021 | 23:26   ***
ԼՂ հակամարտությունը դեռ պետք է կարգավորվի, իսկ Արցախի կարգավիճակի հարց...
Վարչապետի գավաթի մրցավազքին մասնակցել է 330 հեծանվորդ
20.09.2021 | 23:21   ***
Վարչապետի գավաթի մրցավազքին մասնակցել է 330 հեծանվորդ
Խամես Ռոդրիգեսը բանակցում է Քաթարի ակումբներից մեկի հետ
20.09.2021 | 23:11   ***
Խամես Ռոդրիգեսը բանակցում է Քաթարի ակումբներից մեկի հետ
Եվրախորհրդարանի ղեկավարին հոսպիտալացրել են թոքաբորբով
20.09.2021 | 23:03   ***
Եվրախորհրդարանի ղեկավարին հոսպիտալացրել են թոքաբորբով
Ջիգուրդան բռնցքամարտի կանոններով կմենամարտի պատգամավոր Միլոնովի հետ
20.09.2021 | 22:51   ***
Ջիգուրդան բռնցքամարտի կանոններով կմենամարտի պատգամավոր Միլոնովի հետ
Իրանի դեմ ցանկացած անհիմն գործողություն կարժանանա ջախջախիչ հարվածի․ Իրանի պաշտպանության նախարար
20.09.2021 | 22:44   ***
Իրանի դեմ ցանկացած անհիմն գործողություն կարժանանա ջախջախիչ հարվածի․ Իր...
Գիտնականներ. Կորոնավիրուսը զարգանում է, որպեսզի ավելի լավ տարածվի օդում
20.09.2021 | 22:37   ***
Գիտնականներ. Կորոնավիրուսը զարգանում է, որպեսզի ավելի լավ տարածվի օդու...
Ո՞ւր ես Նիկոլ, բա հետ էիր բերում տղաներին երկու ամսից․ ո՞ւր են մեր տղաները․ ակցիայի մասնակից
20.09.2021 | 22:34   ***
Ո՞ւր ես Նիկոլ, բա հետ էիր բերում տղաներին երկու ամսից․ ո՞ւր են մեր տղա...
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի
20.09.2021 | 22:31   ***
Օդի ջերմաստիճանը կնվազի
Բայդենը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում կհայտարարի «20 տարվա պատերազմի» դարաշրջանի ավարտի մասին
20.09.2021 | 22:24   ***
Բայդենը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում կհայտարարի «20 տարվա պատերազմի» դար...
ԶՈւ ստորաբաժանումները ՀՀ անկախության 30-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակում քայլերթ կիրականացնեն
20.09.2021 | 22:20   ***
ԶՈւ ստորաբաժանումները ՀՀ անկախության 30-ամյակին նվիրված միջոցառումների...
Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի հանդիպումն առաջին անգամ կսպասարկի օտարերկրացի մրցավար
20.09.2021 | 22:14   ***
Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի հանդիպումն առաջին անգամ կսպասարկի օտարերկրացի ...
Հնդկաստանն ահաբեկիչների ներթափանցման պատճառով Քաշմիրում անջատել է կապն ու համացանցը
20.09.2021 | 22:06   ***
Հնդկաստանն ահաբեկիչների ներթափանցման պատճառով Քաշմիրում անջատել է կապն...
Նախիջեւանում ադրբեջանա-թուրքական զորավարժություններ են անցկացվում
20.09.2021 | 22:03   ***
Նախիջեւանում ադրբեջանա-թուրքական զորավարժություններ են անցկացվում
Տեղահանվածներին բնակարանով ապահովելու հյուրատնային ծառայություններում արձանագրվել է խարդախության հերթական դեպքը
20.09.2021 | 21:59   ***
Տեղահանվածներին բնակարանով ապահովելու հյուրատնային ծառայություններում ...
ԱՄՆ-ը հայտարարել է Իրանի հետ միջուկային գործարքին վերադառնալու հարցը քննարկելու պատրաստակամության մասին
20.09.2021 | 21:56   ***
ԱՄՆ-ը հայտարարել է Իրանի հետ միջուկային գործարքին վերադառնալու հարցը ք...
Ալեքսանդր Գրիգորյանը դարձյալ հեռացավ «Ալաշկերտից»
20.09.2021 | 21:49   ***
Ալեքսանդր Գրիգորյանը դարձյալ հեռացավ «Ալաշկերտից»
Տիտանից աճեցված առաջին պրոթեզները՝ վիրավոր զինվորին
20.09.2021 | 21:41   ***
Տիտանից աճեցված առաջին պրոթեզները՝ վիրավոր զինվորին
Նիկոլ  Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Ժենյա Ավետիսյանի մահվան կապակցությամբ
20.09.2021 | 21:30   ***
Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Ժենյա Ավետիսյանի մահվան կապ...
Բոլորը

2021 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ Հայաստանի տնտեսության ակտիվությունը կազմում է +4,3 տոկոս: Որպեսզի գնահատենք մեր տնտեսության վերականգման որակը և հետագա հեռանկարը, անհրաժեշտ է մեր ուշադրությունը կենտրոնացնել արդյունաբերության ոլորտի վրա, քանի որ այս ոլորտը հանդիսանում է երկրի տնտեսական անվտանգության և սոցիալական խնդիրների լուծման հիմնասյուներից մեկը։

2020 թվականի 0,9 տոկոս անկումից հետո այս տարվա հինգ ամիսների ընթացքում արդյունաբերության ոլորտն աճել է 2,3 տոկոսով։ Ուշագրավ է, որ արդյունաբերության ոլորտի աճը հիմնականում պայմանավորված է հանքարդյունաբերությամբ։ Այս տարվա ընթացքում հանքարդյունաբերության ոլորտը 8,4 տոկոսով աճել է, հատկապես աճել է մետաղական հանքանյութերի արդյունահանումը։

2021 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին Հայաստանից արտահանվել է մոտ 338 մլն դոլար պղնձի խտանյութ։ Հատկանշական է, որ նախորդ տարվա համեմատ պղնձի խտանյութի ֆիզիկական ծավալը կրճատվել է 9 տոկոսով, սակայն արտահանվող պղնձի մաքսային արժեքը աճել է մոտ 50 տոկոսով կամ 110 մլն ԱՄՆ դոլարով։

Այս պահի Լոնդոնի մետաղների բորսայում պղնձի խտանյութի 1 տոննան վաճառվում է 9200 ԱՄՆ դոլարով, իսկ մայիսին 1 տոննայի արժեքը հասել էր 11000 ԱՄՆ դոլար։ 2020 թվականի ճգնաժամայի ժամանակ պղնձի գինը տատանվել է 6000-7000 ԱՄՆ դոլարի շրջանակում:

Հայաստանից արտահանվող մոլիբեդենի և ֆեռոմոլիբդենի գները համաշխարհային շուկայում նույնպես շեշտակի աճ են գրանցել։ Ներկայումս բորսայում 1 տոննան վաճառվում է 24 000 ԱՄՆ դոլարով։

2020 թվականի պղնձի և մոլիբդենի արդյունահանման ծավալների անկում է գրանցվել, ինչը պայմանավորված էր տնտեսական սահմանափակումներով (Lockdown) և համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամով։

 

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2021 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին Հայաստանի արտահանումն ավելացել է 20,8 տոկոսով։ Եթե անցած տարի հանքահումքային արտադրանքի (պղնձի, մոլիբդենի, ոսկու) մասնաբաժինը արտահանման մեջ կազմում էր 32 տոկոս, ապա այս տարվա 5 ամիսների հաշվարկով այն գերազանցում է 38 տոկոսը։

Հանքարդյունաբերության ոլորտի համար շահեկան էր նաև դրամի 8-10 տոկոսով արժեզրկումը, քանի որ այս ոլորտում գործող ընկերություններն իրենց ծախսերը(աշխատավարձեր, վառելիք, տրանսպորտ և այլն) կատարում են հիմնականում դրամով։

Հարկ է նշել, որ հանքարդյունաբերության ոլորտի զարգացումը չի կարող նպաստել Հայաստանի տնտեսության մեջ որակական փոփոխություններին, քանի որ այս ոլորտի եկամուտները բաշխվում է մի խումբ անձանց միջև, իսկ տարվա կտրվածքով պետական բյուջե վճարվող հարկերը չեն գերազանցում 80 մլրդ ՀՀ դրամը։ Հանքարդյունաբերության ոլորտը ապահովում է Հայաստանի ՀՆԱ-ի մոտ 2-3 տոկոսը։

Միաժամանակ, հանքանյութի արտահանման արդյունքում Հայաստան հոսող դոլարը նպաստում է դրամի չհիմնավորված արժևորմանը, ինչը կարող է բացասական ազդել Հայաստանից արտահանվող մյուս ապրանքների(օրինակ՝ խմիչքներ, տեքստիլի և այլն) մրցունակության վրա, քանի որ մեր ապրանքներն դրսի շուկաներում կարող են դառնալավելի թանկ։ Տնտեսագիտության գրականության մեջ այդ իրավիճակը բնութագրվում է որպես տնտեսության «հոլանդական հիվանդություն», երբ մի ոլորտի առաջանցիկ աճը խնդիրներ է ստեղծում տնտեսության մյուս ոլորտների համար։

Իրավիճակը խիստ մտահոգիչ է մշակող արդյունաբերության դեպքում․ արդեն երկրորդ տարինն է, որ այս ոլորտում շարունակվում է անկումը, որն պայմանավորված է ծխախոտի ոլորտի արտադրության և արտահանման կրճատմամբ։ Նախորդ տարիներին ծխախոտի արտադրանքի մասնաբաժինն արտահանման մեջ կազմում էր 10 տոկոս, որը, ցավոք,  2020-2021 թվականների ընթացքում կտրուկ նվազել է։ Միայն 2020 թվականին սիգարետի արտահանումը նվազել է 15 տոկոսով։ Հիշեցնեմ նաև, որ մեր ծխախոտի արտահանման հիմնական շուկան հանդիսանում է Իրաքը և Միջին Արևելիք երկրները։

Կովիդ-19-ի և դրա տարատեսակ համավարակների տարածման պայմաններում սպասելի և ողջունելի է դեղագործության ոլորտի 7,8 տոկոսով աճը, ինչը կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ Հայաստանի առողջապահական խնդիրների լուծման առումով։

Ամփոփելով՝ կարելի է արձանագրել, որ 2021 թվականը Հայաստանի տնտեսության համար վերականգման տարի է լինելու,դեռ որոշ ճյուղերում շարունակվում էանկումը։ Ներկայումս տնտեսական ակտիվության և արդյունաբերության աճը հիմնականում պայմանավորված է համաշխարհային շուկայում պղնձի, մոլիբդենի գների կտրուկ աճով. Դրական ցուցանիշները Հայաստանի տնտեսական քաղաքականության և պետական ծրագրերի արդյունք չեն և կարող են կտրուկ փոփոխվել։

Արամ Աճեմյան

Նյութի աղբյուր՝ news.am
Հավանեցի՞ք նյութը, կիսվեք ընկերների հետ։

Հայաստանի տնտեսությունը նստած է հանքարդյունաբերության ասեղի վրաՀայաստանի տնտեսությունը նստած է հանքարդյունաբերության ասեղի վրա


Կարող եք կիսվել Ձեր տպավորությամբ

0 0 0 0 0 0